INCLUSIVITEIT | 'De dansvloer moet voor iedereen bereikbaar zijn'

Queer clubconcept BODY probeert daar in het Amsterdamse nachtleven verandering in te brengen met clubnachten waarin inclusiviteit een uitgangspunt is. Tegelijkertijd werkt Stichting HandicapNL - een organisatie die zich inzet voor een inclusieve samenleving waarin mensen met een beperking volwaardig kunnen meedoen - samen met festivals en grote evenementen om toegankelijkheid structureel te verbeteren. Ans Petersen, projectmanager Handicap NL: ‘De bewustwording groeit, maar de dansvloer is nog lang niet voor iedereen bereikbaar.’

Inclusiviteit in meerdere vormen 

Bij BODY blijft inclusiviteit niet bij een intentie, maar krijgt het ook vorm in de inrichting en programmering. In de hele club wordt extra verlichting geplaatst zodat bezoekers elkaar goed kunnen zien en zich veilig kunnen bewegen. Ook wordt bewust gekeken naar voldoende beweegruimte en een rolstoelvriendelijke indeling van de dansvloer. Daarnaast staat er bij elke editie een kunstinstallatie gemaakt door een queer kunstenaar met een beperking. De kunstinstallaties stellen de maatschappij gecreëerde categorieën, die bepalen hoe lichamen zouden moeten zijn, telkens in vraag en verbeelden hoe het ook anders kan. Tijdens een eerdere editie in Radion werd bijvoorbeeld een installatie gebouwd met vibrerende zit- en ligplekken, waardoor muziek niet alleen hoorbaar, maar ook voelbaar werd. Ook sociale drempels krijgen aandacht: BODY werkt met een BODY Buddies: een groep vrijwilligers die rondloopt en open staan voor vragen van bezoekers of een gesprek. Op die manier leren we van elkaar. 

Festivals lopen langzaam voorop

Ook festivals en grote evenementen zijn vaker niet dan wel ingericht op bezoekers met een beperking. Daar begint langzaam verandering in te komen, merkt Ans: ‘Het gaat stap voor stap steeds beter. We zien dat er steeds meer bewustwording komt bij organisatoren en dáár begint het.’ Stichting HandicapNL werkt samen met verschillende festivals om toegankelijkheid te verbeteren. Onder meer Concert At Sea, Awakenings, Milkshake en de Dutch Grand Prix zijn actieve partners. ‘Met een aantal festivals zitten we meerdere keren per jaar om tafel om kennis te delen. Wat werkt wel en niet? Die uitwisseling helpt enorm. Veel organisatoren willen wel, maar het kost ook tijd en geld, en ze vragen zich af of de investering opweegt tegen het aantal bezoekers dat er gebruik van maakt. Maar de doelgroep is altijd groter dan ze denken.’

Onzekerheid weerhoudt potentiële bezoekers 

Onzekerheid begint voor bezoekers met een beperking vaak al vóór het evenement. Het is over het algemeen onduidelijk waar ze kunnen parkeren, of er toegankelijke toiletten zijn of hoe het terrein eruitziet. ‘Daarom zeggen wij tegen organisatoren: maak op je website een pagina ‘toegankelijkheid’ aan en leg uit wat wel en niet kan. Transparantie helpt enorm’, zegt Ans. ‘In de praktijk zien we dat bij heldere communicatie, de doelgroep vanzelf groeit. Bovendien hoeft het niet altijd ingewikkeld te zijn. Zelfs met een kleine aanpassing draag je al bij aan de oplossing. Een rustige ruimte met zitplekken en noise-cancelling koptelefoons is voor bezoekers met autisme of overprikkeling bijvoorbeeld al heel fijn.’

Maar natuurlijk geldt: hoe beter er wordt gefaciliteerd, hoe meer bezoekers het trekt. Denk aan brede ingangen voor rolstoelen, toegankelijke toiletten en een terrein dat grotendeels goed begaanbaar is. Dat is belangrijk voor zowel rolstoelen én bezoekers die op andere manieren slecht te been zijn. Sommige festivals hebben zelfs aangepaste lage bars, zodat bezoekers in een rolstoel ook zelfstandig een drankje kunnen bestellen. Ans: ‘Zelfstandigheid is voor iedereen belangrijk. Het gaat erom dat mensen zich vrij kunnen bewegen net als iedere andere bezoeker.’

Vrijheid op de dansvloer is voor íédereen

Initiatieven als BODY laten zien hoe inclusiviteit ook in het nachtleven vorm kan krijgen. Voor de organisatie is het duidelijk dat hun clubnacht meer is dan een feest met goede dj’s. David: ‘Wij willen een nieuwe standaard neerzetten. Mensen moeten eraan wennen dat iemand in een rolstoel ook danst. Dat is niet bijzonder, dat is normaal.’ Volgens Stichting HandicapNL ligt daar ook een bredere kans voor de sector. Evenementen draaien immers om vrijheid, ontmoeting en gemeenschap. Ans: ‘Als organisaties toegankelijkheid serieus nemen, bereik je een grotere groep bezoekers en bouw je een sterkere community. Voor clubs, festivals en organisatoren blijft daarmee één vraag over: voor wie is jouw dansvloer bedoeld? Of, zoals BODY het stelt: wie laten we onbedoeld buiten staan?